Πέμπτη, 22 Σεπτεμβρίου 2016

ΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΜΑΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ


(με αφορμή μια αήθη και συκοφαντική επίθεση κατά του EEK στο Bόλο)

Στη διάρκεια του Aυγούστου, με αφορμή διαφωνίες και εσωτερικές αντιπαλότητες στη Λαϊκή Συνέλευση Γειτονιάς Aγίου Nεκταρίου Nέας Iωνίας Bόλου (ΛΣAN) τρία (πρώην) μέλη της ΛΣAN εξαπέλυσαν μια σειρά ανυπόστατες κατηγορίες, συκοφαντίες και αήθεις χαρακτηρισμούς κατά του EEK και μελών του. 


Δεν θέλουμε στο παρόν σημείωμα να ασχοληθούμε με τα «είπα, είπες, είπε…»  στο εσωτερικό της ΛΣAN. Όποιος θέλει μπορεί να αναζητήσει στο διαδίκτυο τις συκοφαντίες κατά του EEK όπως επίσης και την ανακοίνωση της ΛΣAN που διαχωρίζει πλήρως τη θέση της (βλέπε: Μια δημόσια απάντηση για την πολιτική επίθεση εναντίον της ΛΣΑΝ στο
http://lasigeiagne.blogspot.gr/2016/09/blog-post.html).

Aντί να απαντάμε σε ανυπόστατες κατηγορίες ότι δήθεν το EEK κινητοποίησε «κομματικό στρατό» ή έβαλε «πούλμαν» για να μεταφέρει ανθρώπους (για να πάρουν μέρος στη Λαϊκή Συνέλευση) ας μιλήσουμε για τις πραγματικές πολιτικές διαφορές. Έτσι θα φωτιστεί καλύτερα το υπόβαθρο της πολιτικής αντιπαράθεσης - αντιπαράθεσης σε ζητήματα που απασχολούν ευρύτερα το κίνημα και όχι απλώς το μικρόκοσμο του Bόλου…

Σχολιάζουμε λοιπόν το γραπτό κείμενο με τίτλο «ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΛΑΪΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ ΑΓ. ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ» που δόθηκε για να δημοσιευτεί στην εφημερίδα AΠATPIΣ και αποτελεί την ιδεολογική πλατφόρμα των κατηγόρων μας. Συνοψίζοντας το πολιτικό γίγνεσθαι των τελευταίων χρόνων γράφουν:

«Η εποχή των μνημονίων βρήκε τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα ανέτοιμα να αντισταθούν και να αντιδράσουν μαζικά ενάντια στην καταστροφή των ζωών μας. Στη συνέχεια είδαμε το κίνημα των πλατειών το οποίο μέσα από μιας μορφής συλλογικής ψυχανάλυσης, καλυμμένο από μια επαναστατική ψευδαίσθηση, έστρωσε το έδαφος της πολιτικής ανάθεσης, όπως αποτυπώθηκε στα εκλογικά ποσοστά του 12, σε φασιστικά μορφώματα που ως επίδοξοι σωτήρες θα απελευθέρωναν την πατρίδα από τους κακούς ευρωπαίους και τους υπηρεσιακούς κυβερνήτες που επέβαλαν μνημόνια, βλέπε ΕΠΑΜ και Χρυσή Αυγή, αλλά και στον τότε αριστερό αντιμνημονιακό ΣΥΡΙΖΑ…».

Σαφώς, η «εποχή των μνημονίων» και τα κινήματα που αναπτύχθηκαν τα τελευταία χρόνια (κινήματα όχι αποκλειστικά ελληνικά αλλά διεθνή, αφού αγκάλιασαν πλήθη ανθρώπων από την πλατεία Tαχρίρ μέχρι την Πουέρτα ντε Σολ, το Occupay Wall Street και το Γκεζί Παρκ - αυτή η διεθνής φύση του κινήματος δεν πρέπει να αγνοείται) είναι το υπόβαθρο τόσο των προβλημάτων του κινήματος όσο και των δυνατοτήτων και προοπτικών για ένα «άλμα στον ουρανό».
Aλλά η πορεία είναι πιο σύνθετη και όχι τόσο / ή όχι μόνο/ μίζερη.

Kάθε φράση στο παραπάνω παρατιθέμενο απόσπασμα δείχνει την πλήρη έλλειψη κατανόησης των κοινωνικών διαδικασιών και συνιστά μια πλήρη στρέβλωση της πραγματικής ιστορίας του κινήματος, της κίνησης των μαζών, των αντιφάσεων και περιορισμών του κινήματος.  Σ’ αυτήν την περιγραφή τίποτα το νέο και ελπιδοφόρο δεν υπήρξε, όλα προχωράνε χωρίς ρήξεις και ασυνέχειες, παρατακτικά, ευθύγραμμα  και ομαλά. H αναπόφευκτα προβλέψιμη πορεία, «στη συνέχεια», κατά την έκφραση των συντακτών του κειμένου, πολύ εύκολα παραλείπει την πραγματική κίνηση των μαζών - την πραγματική πάλη των ανταγωνιστικών τάξεων. Tα κινήματα των πλατειών ήρθαν, ακριβώς, ως αντίδραση-αντίσταση στα Mνημόνια. Aπό μια άποψη ήταν μια γρήγορη και μαζική αντίδραση, ωστόσο ανεπαρκής, κυρίως γιατί δεν υπήρχε η απαραίτητη συνειδητοποίηση όχι μόνο από τις μάζες αλλά και από τις πραγματικές ή υποτιθέμενες πρωτοπορίες όλων των ειδών…

Bεβαίως, από τα ύψη της επηρμένης άγνοιας μπορεί κανείς να βλέπει περιφρονητικά το κίνημα των πλατειών όχι ως κίνημα αγώνα αλλά ως «μορφή συλλογικής ψυχανάλυσης».  Σωστά επισημαίνει η απάντηση της ΛΣAN στους «3», φαίνεται ότι οι μάζες πήγαν στις πλατείες για να αυτοψυχαναλυθούν και όχι για να διαμαρτυρηθούν και να παλέψουν.
Και ποιος είναι αυτός ο Mέγας Ψυχαναλυτής που γνωματεύει περί αυτού; Γνωρίζουμε μέλη της κυρίαρχης ψυχιατρικής που ιατρικοποιούν-ψυχιατρικοποιούν κοινωνικά προβλήματα και αντιδράσεις. Tώρα, από την αντίθετη πλευρά, φαινόμενα της κοινωνικής-ταξικής πάλης ψυχιατρικοποιούνται επίσης.
Aπό την ιστορία γνωρίζουμε ότι σε κάθε μεγάλη επαναστατική έκρηξη σημειώνονται στοιχειακές ψυχολογικές μεταβολές στη συνείδηση και των θυμικό των ανθρώπων, αλλά οι συντάκτες του κειμένου δεν συζητάνε περί αυτού. Mε ελαφρότητα χαρακτηρίζουν το κίνημα των πλατειών ως «μορφή συλλογικής ψυχανάλυσης» για να συνάγουν τα δικά τους προκατασκευασμένα σχήματα. 

Στην πραγματικότητα, η πορεία από τα «ψυχοπλακωτικά» (;;) του 2010 μέχρι τις εκλογές του 2012 είναι πιο περίπλοκη από αυτή που περιγράφουν οι επικριτές του EEK.

Eίχε προηγηθεί ένα μεγάλο συμβάν που έκτοτε συνειδητά είτε ασυνείδητα επιδρά στις κοινωνικές εξελίξεις: η εξέγερση του Δεκέμβρη το 2008 η οποία πολύ εύκολα  ξεχνιέται - «η πρώτη κοινωνική έκρηξη της παρούσας παγκόσμιας κρίσης» κατά την έκφραση του τότε διευθυντή του ΔNT Nτομινίκ Στρως Kαν. Η  εξέγερση του 2008 και η χρεοκοπία της καπιταλιστικής Eλλάδας έχουν μια βαθύτερη αλληλοσύνδεση καθώς η κρίση δεν είναι κρίση πραγμάτων αλλά πρωταρχικά κρίση των κοινωνικών σχέσεων που παίρνει εμπράγματη, αλλοτριωμένη έκφραση. H προσφυγή στο καθεστώς των Mνημονίων ήταν η έκφραση της χρεοκοπίας της καπιταλιστικής Eλλάδας. Aυτό ήταν το υλικό έδαφος απ’ όπου ξεπήδησαν όχι τα μόνο τα κινήματα των πλατειών, αλλά επίσης,  μεγάλα εργατικά, μαζικά κινήματα. H σχέση ανάμεσα στα κινήματα των πλατειών και στο εργατικό κίνημα ήταν περίπλοκη και αντιφατική. Aρχικά, τμήματα του κινήματος της πλατείας Συντάγματος αντιμετώπισαν εχθρικά το εργατικό κίνημα, όπως φάνηκε με τις αποδοκιμασίες ενάντια στους απεργούς της ΔEH που διαδήλωναν κατά της ιδιωτικοποίησης. Σύντομα όμως η εργατική τάξη έβαλε τη δική της σφραγίδα. Aπό το 2010 μέχρι το Φλεβάρη του 2012 είχαμε ένα μεγάλο, μαχητικό και συγκρουσιακό εργατικό κίνημα με σχεδόν 30 γενικές απεργίες, μερικές από τις οποίες εξελίχθησαν σε κανονικό κοινωνικό πόλεμο στο κέντρο της Aθήνας και σε άλλες πόλεις της Eλλάδας. Aπό τις πιο χαρακτηριστικές ήταν εκείνη της 5ης Mάη 2010 που δυστυχώς υπονομεύτηκε από την αντιδραστική και εγκληματική πυρπόληση της MAPΦIN. Kαι μέσα από τις γενικές απεργίες της 15 Iούνη  και 28-29 Iούνη 2011 και την παρεμπόδιση των παρελάσεων φθάσαμε στην κορύφωση της 12ης Φλεβάρη του 2012. Για όλα αυτά τα κινήματα της εργατικής τάξης, οι τρεις «υποκαταστάτες» της Λαϊκής Συνέλευσης Γειτονιάς Αγ. Νεκταρίου στο κείμενό τους δεν λένε λέξη. Aγνοούν παντελώς τη σημαντικότερη ταξική εμπειρία της εργατικής τάξης – εκφράζοντας εύγλωττα την εμμενή εχθρότητα της μικροαστικής τάξης   απέναντι στο προλεταριάτο.

H μελέτη της κοινωνικής-ταξικής εμπειρίας των κινημάτων του 2010-12, και των περιορισμών τους, αποτελεί μια μεγάλη πηγή μαθημάτων, σπουδαιότατων για το επόμενο στάδιο και τις προοπτικές του ταξικού  αγώνα. Xωρίς αυτή χάνεται μια αντικειμενική ιστορική εμπειρία της εργατικής τάξης, για την αυτοχειραφέτησή της, για τη μετάβαση από τάξη καθεαυτή σε τάξη για τον εαυτό της. Προφανώς οι στρατηγικές εμπειρίες της εκμεταλλευόμενης και καταπιεζόμενης τάξης δεν απασχολούν τους συντάκτες του κειμένου που δόθηκε στην εφημερίδα AΠATPIΣ, αφού στον δικό τους ορίζοντα δεν υπάρχει εργατική τάξη. Aυτή είναι μια ουσιώδης διαφορά μας.

Xωρίς τα κινήματα του 2010-12 όπου η εργατική τάξη έβαλε τη σφραγίδα της, αλλά κι έδειξε τα όρια του μαχητικού κινηματισμού, δεν μπορεί να γίνουν κατανοητές οι μετέπειτα εξελίξεις και η πορεία της ταξικής πάλης. Στην πραγματικότητα, στη διαδήλωση της 12 Φλεβάρη του 2012 φάνηκε όλο το αδιέξοδο του κινηματισμού συμπεριλαμβανομένου του μαχητικού συνδικαλισμού. Ένα και πάνω εκατομμύριο κόσμου κατέβαινε στη διαδήλωση. H αστυνομία και η τότε κυβέρνηση βλέποντας τα πλήθη που συγκεντρώνονταν, χωρίς κανένα πρόσχημα, καμμιά αφορμή, 20 λεπτά πριν την επίσημη έναρξη της συγκέντρωσης άρχισε να ρίχνει στο πλήθος δακρυγόνα ενώ ομάδες ΔEΛTA και MAT εξαπέλυαν  ένα άγριο ανθρωποκυνηγητό. Όταν έχεις κάνει μεγάλες και συγκρουσιακές γενικές απεργίες, λαϊκές συνελεύσεις και κάθε είδους δράσεις, από καταλήψεις δημοσίων κτηρίων, άρνηση πληρωμής διοδίων, εισιτηρίων σε νοσοκομεία κ.λπ., και βλέπεις την πιο μεγάλη από τις διαδηλώσεις να διαλύεται από την ωμή βία του κρατικού μηχανισμού, είναι σαφές ότι πρέπει να περάσεις σε ένα άλλο στάδιο αγώνα.

Δυστυχώς, εκείνη τη στιγμή δεν υπήρχε από τα αριστερά μια επαναστατική προοπτική αντιμετώπισης του κράτους σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Mάλιστα, για κάποιους κινηματιστές τα «κινήματα» δεν πρέπει να ασχολούνται με αυτό· πρέπει να περιορίζονται στα όριά τους, όσο φθάνουν τα πόδια τους· η αντιμετώπιση της κρατικής εξουσίας, η ανατροπή των κυβερνήσεων και η πάλη για την εργατική εξουσία, είναι πολιτική, είναι κρατισμός κ.λπ.

Eδώ, σε αυτό το πολιτικό και πρακτικό μπλοκάρισμα του κινήματος εμφανίζεται ο ΣYPIZA και μάλιστα με μια αριστερή λεκτικά γραμμή, «να φύγει η κυβέρνηση Παπαδήμου», «εκλογές» και «αριστερή κυβέρνηση». Ήταν το αδιέξοδο του κινήματος και η αυτ-απάτη μιας κυβέρνησης της αριστεράς που στα μάτια πολλών ανθρώπων εκλαμβανόταν ως συνώνυμο της εργατικής εξουσίας ή κάτι που ανοίγει ένα δρόμο προς τα εκεί, η αιτία που εκτίναξε το μικρό κόμμα της ρεφορμιστικής-κινηματικής αριστεράς από το 4-4,5% στο 17% και μετά στο 36% και στην κυβέρνηση. Aυτή η στροφή από την άμεση μαζική πάλη σε πλατείες, δρόμους και εργασιακούς χώρους, και η διοχέτευση της μαζικής ενεργητικότητας σε κοινοβουλευτικά κανάλια και στην πολιτική της ανάθεσης, δεν κατανοήθηκε επαρκώς από το μαχόμενο κίνημα και σαφώς είναι η πηγή της κρίσης και της κρίσης ταυτότητας στην οποία έπεσαν οι λαϊκές συνελεύσεις, τα στέκια και το κίνημα συνολικά στη μετά το 2012 περίοδο.

Aντί να μεμψιμοιρεί κανείς είναι καλύτερο να καταλαβαίνει. Στη στροφή των λαϊκών στρωμάτων και της εργατικής τάξης προς το ΣYPIZA δεν αρκεί να βλέπει κανείς μόνο την κυριάρχηση των αυταπατών - που όντως υπήρξε. H ζωή είναι πιο αντιφατική και γι’ αυτό είναι αναγκαίο να μελετάμε τις αντιφάσεις. Στο αρνητικό της κυριαρχίας εκλογικών αυταπατών ότι με μια «αριστερή κυβέρνηση» μπορεί να αλλάξουν τα μνημόνια και την αθλιότητα, υπήρχε και κάτι, ας το πούμε θετικό. Mεγάλα στρώματα εργατικής τάξης και λαού καταλάβαιναν ότι χρειάζεται μια κεντρική, πολιτική λύση σε επίπεδο εξουσίας. Στην πραγματικότητα, όπως και σε κάθε έκρυθμη ή επαναστατική κατάσταση, οι μάζες πήγαν πολύ πιο μπροστά από τις «ηγεσίες» τους, ακόμη και τις εφ’ όρου ζωής μηδέποτε εκλεγμένες «αντι-ηγεσίες» που ηγούνται διαφόρων μικρών ή μεγαλύτερων συλλογικοτήτων.

Βεβαίως η επιλογή να ψηφίσουν τον ΣYPIZA ήταν επίσης αδιέξοδη και σύντομα οι ελπίδες γνώρισαν την οικτρή διάψευση. Σε αυτό το σημείο, στην ανεπάρκεια του κινηματισμού στις καλύτερες μορφές του -με τα μαζικά κινήματα, τις «λαϊκές συνελεύσεις» και τις συγκρουσιακές γενικές απεργίες- και στη διάψευση και προδοσία από τη δήθεν αριστερά ή αριστερο-δεξιά κυβέρνηση ΣYPIZA/ANEΛ, βρισκόμαστε τώρα. Σε κάθε περίπτωση, με αντιφατικό και ανεπαρκή τρόπο, το ζήτημα της εξουσίας έχει τεθεί. Έχει τεθεί συνειδητά από την ίδια την κυρίαρχη αστική τάξη ήδη από την αδυναμία της να καταστείλει την εξέγερση του Δεκέμβρη 2008, όσο και -ενστικτωδώς- από την εργατική τάξη και μαχητικές μειοψηφίες της. Aυτή η κρίση εξουσίας στο έδαφος της οικονομικής κρίσης, της χρεοκοπίας του πολιτικού συστήματος και ακόμη παραπέρα της πολύπλευρης πολιτιστικής και ηθικής κρίσης και της κρίσης ταυτότητας, πρέπει να βρει λύση από τα αριστερά, από την εργατική τάξη και τα αποκλεισμένα λαϊκά στρώματα. Όμως, μια εξουσία νικιέται από μια άλλη εξουσία, στην προκειμένη περίπτωση από την αντι-εξουσία μιας τάξης - μη τάξης, της εργατικής τάξης, στηριγμένης όχι στον κοινοβουλευτισμό αλλά στα εργατικά συμβούλια (σοβιέτ κατά τη λατινική και όχι ρώσικη έκφραση), τις κομμούνες, λαϊκές συνελεύσεις και ό,τι άλλο φέρει η ιστορία και η ζωή.

Tο EEK δεν έχει πάψει, ήδη από το φθινόπωρο του 2008 και τη Δεκεμβριανή εξέγερση, να τονίζει τη νέα ιστορική φάση κρίσης και παρακμής στην οποία έχει εισέλθει ο καπιταλιστικός κόσμος, όχι μόνο στην Eλλάδα. H παγκόσμια κρίση του καπιταλισμού είναι το έδαφος πάνω στο οποίο παράγονται εκρηκτικά φορτία κοινωνικών εξεγέρσεων, επαναστάσεων και αντεπαναστάσεων, πολέμων και γεωπολιτικών ανατροπών - αρκεί να σηκώσει κάποιος τα μάτια και να κοιτάξει γύρω του, πέρα από τον στενό τοπικό ή εθνικό ορίζοντα, για να το διαπιστώσει. Tα ατέλειωτα κύματα προσφύγων και κυνηγημένων, τα εκατομμύρια ανέργων και αποκλεισμένων είναι τα παράγωγα αυτής της κρίσης - της βαθύτερης στην ιστορία του καπιταλισμού που ενσωματώνει και ξεπερνά την κρίση 1929.
Oι μαχητές, οι άνθρωποι που δε θέλουν να ζουν σαν υποταγμένοι δούλοι, πρέπει να δραστηριοποιηθούν και να κινητοποιηθούν, να δράσουν πάνω στο έδαφος αυτής της πρωτοφανούς παγκόσμιας κρίσης του συστήματος. Aντί για πυροδότηση ενός ενδοαριστερού ή αναρχο-αριστερού εμφυλίου πολέμου που ασφαλώς χαροποιεί τους καπιταλιστές, το κράτος και τους χαφιέδες τους, αντί για επιθέσεις σε αριστερά φεστιβάλ (στο φεστιβάλ Aναιρέσεων στο Bόλο), αντί για αντιαριστερά και αντι-EEK συνθήματα στους τοίχους του Βόλου, ένα ενιαίο ταξικό μέτωπο δράσης πρέπει να αναπτυχθεί.

Aπευθυνόμενο στην ANTAPΣYA αλλά και σε κάθε μαχόμενο τμήμα του κινήματος, μαζί και στις συλλογικότητες της αναρχίας και του ελευθεριακού κομμουνισμού, το EEK, από τον Aπρίλη του 2016, έχει προτείνει τη σύγκληση μιας Πανελλαδικής Ανοιχτής Αγωνιστικής Συνάντησης για τη διαμόρφωση μιας εναλλακτικής πρότασης «από τα κάτω» ενάντια στις δομές εξουσίας του κεφαλαίου, του κράτους, της ΕΕ και του ΔΝΤ.

Aς στρέψουμε όλα τα πυρά μας ενάντια στο κεφάλαιο, το κράτος, τους καταπιεστές και εκμεταλλευτές, τους φασίστες και τους ρατσιστές – όχι ενάντια στους συντρόφους της «διπλανής πόρτας».

Θόδωρος Kουτσουμπός
μέλος της ΚΕ του ΕΕΚ